Nowe podstawy programowe podpisane. Zmiany wejdą w życie od września 2026

12 marca 2026 r. Minister Edukacji Barbara Nowacka podpisała dwa kluczowe rozporządzenia: dotyczące nowych podstaw programowych wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej oraz zmian w ramowych planach nauczania. To kolejny etap reformy edukacji określanej jako „Kompas jutra”.

Co się zmienia i od kiedy?

Nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego zacznie obowiązywać od 1 września 2026 r. we wszystkich placówkach.

Zmiany w szkole podstawowej będą wprowadzane stopniowo:

• od 1 września 2026 r. – w klasach I i IV,

• w kolejnych latach – w następnych rocznikach,

• od 1 września 2027 r. – nowe treści z edukacji dla bezpieczeństwa w klasach VIII.

Nowe przepisy obejmą także uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym – od września 2026 r.

Przedszkola: mniej ekranów, więcej doświadczeń

Nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego stawia na rozwój dziecka poprzez działanie i bezpośrednie doświadczenie.

Wśród najważniejszych zmian znalazły się:

• ograniczenie korzystania z narzędzi ekranowych wyłącznie do celów dydaktycznych,

• większy nacisk na higienę cyfrową,

• wprowadzenie tzw. doświadczeń edukacyjnych rozwijających kompetencje społeczne, emocjonalne i fizyczne,

• wzmacnianie samodzielności i poczucia sprawczości dzieci.

Szkoła podstawowa: kompetencje i interdyscyplinarność

Klasy I–III

Edukacja wczesnoszkolna zachowuje charakter zintegrowany. Program koncentruje się na:

• kompetencjach podstawowych (językowych, matematycznych, cyfrowych i ruchowych),

• umiejętnościach przekrojowych, takich jak współpraca, krytyczne myślenie czy rozwiązywanie problemów,

• rozwijaniu samodzielności ucznia.

Klasy IV–VIII

Program obejmuje szeroki zakres przedmiotów, ale nowością jest ich częściowe uporządkowanie wokół sześciu modułów tematycznych:

• bezpieczeństwo i obrona,

• media,

• filozofia,

• ekonomia i finanse,

• klimat,

• kultura.

Wprowadzono również:

• tzw. wymagania do wyboru (nieobowiązkowe na egzaminie ósmoklasisty),

• większy nacisk na praktyczne doświadczenia edukacyjne i pracę zespołową.

Bez zmian pozostają treści z zakresu wychowania fizycznego i edukacji zdrowotnej, które obowiązują już od roku szkolnego 2025/2026.

Edukacja włączająca: większy nacisk na funkcjonowanie w życiu codziennym

Nowa podstawa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną:

• rozszerza treści z zakresu edukacji społecznej, zdrowotnej, językowej i matematycznej,

• kładzie nacisk na rozwój kompetencji cyfrowych i postaw społecznych,

• opiera się na modelu biopsychospołecznym oraz Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania (ICF),

• uwzględnia indywidualne funkcjonowanie ucznia jako podstawę planowania nauczania.

Nowe przedmioty i więcej godzin

Zmiany w ramowych planach nauczania obejmują m.in.:

• zwiększenie liczby godzin w edukacji wczesnoszkolnej (z 20 do 21 tygodniowo),

• wprowadzenie przedmiotu przyroda (klasy IV–VI),

• nowy przedmiot edukacja obywatelska (klasy VI–VII),

• zastąpienie techniki zajęciami praktyczno-technicznymi (klasy IV–VI),

• zwiększenie puli godzin do dyspozycji dyrektora (z 4 do 6).

Dodatkowo:

• część godzin wychowawczych będzie obowiązkowo poświęcona bezpieczeństwu,

• zajęcia praktyczne i przyrodnicze będą realizowane w blokach, co umożliwi pracę projektową.

Tydzień projektowy – nauka przez działanie

Nowością jest obowiązkowy tydzień projektowy, który ma rozwijać:

• umiejętności praktyczne,

• współpracę,

• łączenie wiedzy z różnych dziedzin.

Będzie on wprowadzany stopniowo od roku szkolnego 2027/2028, a od 2030/2031 obejmie wszystkie klasy IV–VIII. Szkoły będą mogły wdrażać go wcześniej.

Kiedy przepisy wejdą w życie?

Zmiany zaczną obowiązywać od roku szkolnego 2026/2027 (w klasach I i IV), a rozporządzenia mają zostać opublikowane w Dzienniku Ustaw pod koniec marca 2026 r.

Nowe regulacje oznaczają istotne przesunięcie akcentów w edukacji – od przekazywania wiedzy do rozwijania kompetencji, samodzielności i umiejętności praktycznych, które mają lepiej przygotować uczniów do funkcjonowania we współczesnym świecie.